Μια ματιά στην παιδεία-απόψεις-κριτική

Το τελευταίο διάστημα βλέπουμε και ακούμε διάφορες απόψεις να διατυπώνονται γύρω από το μείζον θέμα της παιδείας και του εκπαιδευτικού συστήματος επί συνόλω,ως μια προσπάθεια «επίλυσης» και «διόρθωσης» των δυσλειτουργιών και της ανεπάρκειας του εν λόγω τομέα.

Η παιδεία και το επίπεδο που κατέχει σε κάθε κοινωνία, και κατ’ επέκταση σε κάθε Κράτος,μας δίνει πάντοτε μια αντιπροσωπευτική άποψη για το ίδιο το κοινωνικό και πολιτισμικό υπόβαθρο,τις δυναμικές του αλλά και τις αδυναμίες του.Η παροχή δωρεάν και υποχρεωτικής παιδείας κατοχυρώνεται από το ίδιο το Σύνταγμα μας ,(άρθρο 16 του Συντάγματος),αποτελώντας αναπόσπαστο ατομικό και δει ύψιστο κοινωνικό δικαίωμα.

Οι συζητήσεις περί παιδείας περιπλέκονται σε μεγάλο βαθμό τα τελευταία χρόνια,χωρίς όμως να γίνεται ουσιαστικός διάλογος για την ποιότητα της παιδείας και των εκπαιδευτικών προγραμμάτων.Η ποιότητα της παιδείας είναι εξίσου σημαντική όσο και το ίδιο το δικαίωμα της κοινωνικής παροχής από το Κράτος.Μιλώντας λοιπόν για ποιότητα στην παιδεία αντιλαμβανόμαστε την μη ύπαρξη ιδιωτικών φροντιστηρίων ,τις υποδομές,την καθολικότητα,την φοίτηση σε ιδιωτικό ή δημόσιο σχολείο,τις προσλήψεις καθηγητών,χωρίς όμως να στεκόμαστε στο περιεχόμενο των βιβλίων,στον τρόπο διδασκαλίας αλλά και στο αποτέλεσμα της παρεχόμενης γνώσης σε όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης,(πρωτοβάθμια-δευτεροβάθμια-τριτοβάθμια).

Το εκπαιδευτικό σύστημα έχει δομηθεί έτσι ώστε να περιορίζει την κριτική σκέψη του μαθητή,αλλά και του καθηγητή,εκτοπίζοντας κάθε δυνατότητα καινοτομίας και κάλυψης σημαντικών κοινωνικών αναγκών που χρειάζονται για την βελτίωση όχι μόνο του θεσμού και του άτομου αλλά και της ίδιας της κοινωνίας.

Η διδαχή και ανάλυση μαθημάτων όπως η Αρχαία Ελληνική γλώσσα και φιλοσοφία θα έπρεπε να κατέχουν δεσπόζοντα ρόλο στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα ,χωρίς όμως την πρακτική παπαγαλίζουσας μάθησης και αποστήθισης,αλλά της στοχευμένης ανάπτυξης της κριτικής σκέψης.Στο σύγχρονο πολυπολιτισμικό περιβάλλον και στην προσπάθεια όλων μας να μάθουμε ξένες γλώσσες,θα αποτελούσε έκπληξη η σύνδεση της αρχαίας ελληνικής γλώσσας με πλειάδα Ευρωπαϊκών γλωσσών,(π.χ. Αγγλικά-Γαλλικά-Γερμανικά και φυσικά τα Λατινικά).

Η συγκριτική και γλωσσολογική ανάλυση λοιπόν  θα ήταν περισσότερο εποικοδομητική για τον μαθητή  από την απλή εισαγωγή σε μια ευρωπαϊκή γλώσσα καθώς θα συνοδευόταν και από την ιστορική,φιλοσοφική,πολιτισμική πραγματικότητα εις το διηνεκές και όχι αποσπασματικά.Με αυτό τον τρόπο ο μαθητής θα έβρισκε εξαιρετικά ενδιαφέρουσα αυτήν την προσέγγιση εκμάθησης καθώς θα έμπαινε δε συνεχή διαδικασία σκέψης θέτοντας ο ίδιος από μικρή ηλικία «ερευνητικά ερωτήματα» και ψάχνοντας αποσαφηνίσεις.

Τα παραπάνω ως μέρος μιας άλλης προσέγγισης της παιδείας θα μπορούσαν να επεκταθούν σε όλα τα μαθήματα τα οποία θα πρέπει να έχουν θεωρητική,(έρευνα,συγγραφή εργασιών,ανάλυση κειμένων,κ.α.), αλλά και πρακτική διάσταση,(π.χ. πειράματα στα μαθήματα χημείας,γυμναστική, διαφόρων ειδών κατασκευές,κ.α.),δίνοντας στο άτομο όλα τα εφόδια γνώσης που θα χρειαστεί μελλοντικά,αλλά και βοηθώντας το να κατανοήσει το ίδιο τις δυνατότητες και τα ταλέντα του,(«φυσικός» επαγγελματικός προσανατολισμός).

Η βελτίωση της παρεχόμενης εκπαίδευσης στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια κλίμακα θα πριμοδοτούσε και τα πανεπιστήμια στα οποία θα φοιτούσαν άτομα με ακόμα πιο αυξημένες γνώσεις και δεξιότητες που στο μέλλον θα μπορούσαν να πραγματώσουν την καινοτομία αλλά και την πολυπόθητη κοινωνική πρόοδο.

Το εκπαιδευτικό σύστημα λοιπόν χρειάζεται εκ βάθρων αναδιάρθρωση μακριά από την λογική των καταργήσεων μαθημάτων,αλλά με  ουσιαστικές αλλαγές προς το βέλτιστο. Άλλωστε δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η Αρχαία Ελληνική γλώσσα,και κατ’ επέκταση η νέα Ελληνική,εμπεριέχουν μουσική, μαθηματικά και ύψιστης σημασίας εννοιολογικά περιεχόμενα χιλιάδων χρόνων.Τα συμπεράσματα δικά σας…………

Έρευνα-Συγγραφή : Αικατερίνη Κιουλμπαξιώτη